• Dzisiaj jest poniedziałek, 21 sierpnia 2017 roku. Jest to 232 dzień tego roku. Do końca roku pozostało 132 dni.
  • Imieniny: Daniela, Danieli, Emiliana, Fidelisa, Filipa, Filipiny, Franciszka, Franciszki, Jana, Joanny...
  • Imieniny: ... Piusa, Ruty, Kazimiery. Życzymy wszystkiego najlepszego!
  • Wschód słońca: 05:34, zachód słońca: 19:43, dzień trwa: 14 godzin i 9 minut
  • Księżyc w nowiu.

Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego

 
 
szukaj
Zamek w Chęcinach
Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach
Święty Krzyż
  • Badanie satysfakcji klienta zewnętrznego
  • Invest In Świętokrzyskie
  • Fundusze europejskie
  • Stypendia dla uczniów
  • Patronaty Marszałka
  • Konkursy
  • NASZ Region
  • Świętokrzyski Ośrodek Adopcyjny
  • Wakacyjny pociąg do SANDOMIERZA
  • Rzecznik Młodzieży
  • Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego
  • Dla Seniorów
  • Publiczny transport - koncesje

Kalendarium

 
wczytuję...
 

„Plon niesiemy plon…”


Barwny dożynkowy korowód

Dożynki to Słowiańskie święto Plonów, poświęcone zbiorom rolnym. W wielu częściach kraju nosiły one różne nazwy, np. zwano je wieńcem, wieńcowem, okrężnem, wyrzynkami czy też obrzynkami. Często łączono je z obchodami święta Matki Boskiej Zielnej 15 sierpnia. Uroczystości dożynkowe, tak w przeszłości jak i obecnie, są okazją do złożenia dziękczynienia za uzyskane zbiory. To także oddanie hołdu mozolnej, wykonywanej w pocie czoła pracy rolnika. Zawsze towarzyszy im chleb i wieniec oraz nastrój radości  po ciężkiej pracy.

 

Dożynki obchodzono w Polsce prawdopodobnie już w XVI wieku, a więc od czasów, kiedy na ziemiach polskich rozwinęła się gospodarka folwarczno-dworska. Urządzali je dla żniwiarzy właściciele majątków ziemskich. Świętowanie poprzedzała jednak ciężka, mozolna praca w czasie żniw. Z tym najważniejszym wydarzeniem w rocznym cyklu pracy rolnika związanych było wiele obrzędów. Ich opisy możemy znaleźć na kartach wielu książek, w których poeci, pisarze i etnografowie barwnie je opisali. Część z nich do dziś widoczna jest w niektórych wioskach.

„Pełne wozy, Gospodarze, ziemia dała plony w darze”
W tradycji ludowej żniwa najlepiej było rozpoczynać w sobotę, uważaną za szczęśliwy dzień, bo poświęcony Matce Bożej. Pierwsze ścięte na polu kłosy z namaszczeniem układano na polu w znak krzyża. Natomiast pierwszy zżęty snop odnoszony był do domu i stawiany pod domowym krzyżem lub obrazem, aby chronił zabudowania gospodarskie przed uderzeniami pioruna. Uroczyście obchodzony był moment ścięcia ostatnich kłosów. Na ostatnim polu żniwiarze zostawiali ostatnią kępkę niezżętego zboża zwaną w różnych regionach przepiórką, perepełką, brodą, kozą lub pępkiem. Przypisywano im niezwykłą, magiczną moc. Ścinał je z namaszczeniem sam gospodarz lub najlepszy kośnik. Wręczana była najlepszym żniwiarkom do uplecenia wieńca.

„Najpiękniejsze kłosy do wieńca wybrane, zacnym Gospodarzom będą dziś oddane”
Najważniejszym atrybutem obchodów dożynkowych był wieniec żniwny zwany plonem, symbol płodów ziemi. Na Kielecczyźnie wito go ze zbóż żyta, pszenicy i jęczmienia. Wieniec splatano najczęściej z żyta i pszenicy. Dekorowano go owocami jarzębiny, gałązkami leszczynowymi, kwiatami, mirtem, bukszpanem, sitowiem i wstążkami. Wieniec wkładały na głowę idące na czele dożynkowego orszaku przodownice. Bardzo często na wierzchołku wieńca przywiązywano żywe ptaki, najczęściej koguty. W dożynkowym orszaku szli także ubrani odświętnie żniwiarze. Poza wieńcem uczestnicy dożynek nieśli dary z płodów ziemi oraz chleb upieczony z màki pochodzącej z danych zbiorów. Sztuka wykonywania wieńców dożynkowych nie tylko przetrwała do naszych czasów, ale także rozwija się. Również i dzisiaj podczas dożynek parafialnych, w gminach czy powiatach podziwiać można misternie wykonane wieńce, nawiązujące do tradycji dawnych wieńców dożynkowych.

        Dożynkowe wieńce

„Otwierajcie wrota, niosą nam tu wieniec ze szczerego złota!”
 Korowód dożynkowy najpierw udawał się do kościoła, aby poświęcić wieniec, a stamtąd do gospodarza dożynek. Towarzyszyła im pieśń, którą także współcześnie można usłyszeć na dożynkowych uroczystościach:
„Plon, niesiemy plon
w gospodarza dom!
Aby dobrze plonowało,
Po sto korcy z kopy dało!
Otwieraj, panie, szeroko wrota
niesiem ci wieniec ze szczerego złota.
Zaściełaj, panie, stoły i ławy,
Idzie do ciebie gość niebywały.
Plon niesiemy plon...”

Na orszak dożynkowy czekał raz z całą rodziną dziedzic. Przyjmował wieniec, z szacunkiem całował chleb oraz wznosił toast za pomyślność i dostatek wszystkich zebranych. Zapraszał do stołu na poczęstunek, a potem na zabawę z tańcami, która trwała do rana. Do pierwszego tańca prosił  przodownicę, a najlepszy żniwiarz – żonę dziedzica. Wieniec przechowywany był w sieni lub stodole do następnego roku, do nowego siewu. Wykruszone ziarna z jego kłosów sypano do ziarna przeznaczonego pod przyszłe zasiewy. Nie można go było wyrzucać, gdyż mogło to spowodować nieurodzaj.
        Korowód dożynkowy

Dziś dożynki są świętem dobrze wypełnionego obowiązku. Przybrały one nieco inny charakter. Dziedzica zastąpił przedstawiciel lokalnej administracji samorządowej, odbywają się wystawy osiągnięć rolników, a zamiast zabaw i tańców do białego rana organizowane są festyny. Zmieniły się też kształty wieńców, które dziś przybierają kształt serca, obrazów religijnych czy herbów miast. Zachowano jednak pewne elementy tradycyjne, takie jak uroczysty korowód z wieńcem i chlebem, zwyczaj ośpiewywania i obtańczenia wieńców oraz pieśni i przyśpiewki dożynkowe.

cofnij
Data dodania: piątek, 11 sierpnia 2017r.
  • Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego
  • Wrota Świętokrzyskie
  • Internetowa telewizja Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego
  • Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego 2014-2020
  • Projekt wyszehradzki
  • Postanowienia Sądu
  • Petyycje
  • Konsultacje społeczne projektu Statutu Województwa
  •  Green Velo - Wschodni Szlak Rowerowy
  • Centrum Kongresowego Targów Kielce
  • Grunt na medal 2016
  • Gra „Zaczarowana kraina”
  • Świętokrzyska Rada Działalności Pożytku Publicznego
  • Współpraca zagraniczna
  • System Informacji Przestrzennej Województwa Świętokrzyskiego
  • "Świętokrzyska Victoria"
  • Wrota Świętokrzyskie
  • Rozkład jazdy busów
  • Centrum Obsługi Inwestora
  • Projekt "Re-Turn"
  • Regionalne Centrum Naukowo-Technologiczne
  • Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020
  • Nabór wniosków
  • Fundusze Europejskie Polska Wschodnia
  • Gospodarka Odpadami
  • Nasz Region - Świętokrzyski Informator Samorządowy
  • Dom Polski Wschodniej
  • Program Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
  • Dofinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
  • Europejskie Centrum Bajki
  • Świętokrzyski Fundusz Poręczeniowy
  • Fundusz Pożyczkowy Województwa Świętokrzyskiego
  • Fundusze Europejskie Inteligentny Rozwój
  • Strategie programy projekty
  • Serwis mapowy województwa świętokrzyskiego
  • Dziedzictwo Kulinarne Świętokrzyskie
  • Świętokrzyska Nagroda Jakości
  • e-Wykazy
  • Świętokrzyski Racjonalizator
  • Oddział Geodezji i Kartografii
  • Świętokrzykie Czaruje
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna
  • Wojewódzki Dom Kultury
  • Portal Informacji Kulturalnej
  • Muzeum Wsi Kieleckiej
  • Muzeum Narodowe w Kielcach
  • Filharmonia Świętokrzyska im. O. Kolberga w Kielcach
  • Świętokrzyskie Biuro Rozwoju Regionalnego
  • Świętokrzyski System Innowacji
  • Urząd Pracy
  • Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka
  • Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli
  • Nowe horyzonty edukacji filmowej
  • Ciuchcia Ponidzie
  • e-Świętokrzyskie
  • Związek Województw RP
  • Rządowe Centrum Legislacji
  • Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Morawicy
  • Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Skarżysku-Kamiennej
  • Góry Świętokrzyskie Naszą Przyszłością
  • PWP Mój nowy zawód w zielonej gospodarce
  • Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach
  • Projekt pn.: "Zakup taboru kolejowego do obsługi połączeń międzywojewódzkich realizowanych przez Województwa: Małopolskie, Podkarpackie, Śląskie i Świętokrzyskie"
  • Kampania edukacyjna "Czym palę w piecu – tym oddycham"
  • Europejskie Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach

copyrights @ 2013 - 2017 Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego